Yavru Köpek Eve Geldiğinde: İlk Hafta Rehberi

Yavru köpek bakımı ilk hafta üç şeye dayanır: sakin bir ortam, değişmeyen bir düzen ve alıştığı mamaya devam etmek. Yavru eve geldiği gün ondan oyun, eğitim ya da misafir ağırlamasını beklemeyin; ilk günlerin tek hedefi yeni yerinde kendini güvende hissetmesi. Eğitim, sosyalleşme ve kurallar bu güvenin üzerine kurulur.

Aşağıda hazırlıktan başlayıp ilk haftanın sonuna kadar karşınıza çıkacak başlıkları sırayla anlattık.

Yavru gelmeden önce ev hazırlığı

Yavruyu almadan bir iki gün önce evi onun göz hizasından gezin. Yerdeki elektrik kabloları, şarj aletleri, alçak raflardaki ilaçlar ve temizlik malzemeleri, küçük oyuncak parçaları, çöp kovası ve saksı bitkileri ilk kaldırılacaklar. Çikolata, üzüm, soğan ve tatlandırıcılı sakız gibi yiyecekler köpekler için zararlıdır; ulaşabileceği yerde durmamalı.

Balkon korkuluklarının arası küçük ırk bir yavrunun geçebileceği kadar açıksa file ya da pleksi ile kapatın. Merdiven başına çocuk kapısı koymak düşmeleri önler.

Sonra yavruya ait bir köşe belirleyin: yatağı, su kabı ve birkaç oyuncağıyla, evin gürültüsünden biraz uzak ama sizi görebileceği bir yer. Tuvalet alanını da baştan seçin ve yerini değiştirmeyin.

İlk hafta alışveriş listesi

Eve geliş günü

Yavruyu mümkünse sabah saatlerinde alın; böylece geceden önce evi tanıması için önünde uzun bir gün olur. Yolculukta taşıma çantasında, sizin yanınızda dursun. Araç tutabileceği için yola çıkmadan hemen önce mama verilmemesi iyi olur.

Eve girince onu önce tuvalet alanına bırakın, sonra kendi köşesine. Bütün evi bir anda açmak yerine tek odayla başlamak hem kazaları azaltır hem de yavrunun bunalmasını önler. Bırakın koklasın, dolaşsın, isterse uyusun; yavrular günün büyük kısmını uyuyarak geçirir ve bu normaldir.

İlk gün kalabalık davetlerden kaçının. Evdeki çocuklara yavruyu yerde, oturarak sevmeyi ve uyurken rahatsız etmemeyi gösterin. Evde başka bir köpek ya da kedi varsa tanışmayı kısa, gözetimli ve acelesiz yapın.

İlk gece

İlk gece ağlama neredeyse kaçınılmazdır. Yavru o güne kadar annesi ve kardeşleriyle yan yana uyudu; ilk kez yalnız.

İşi kolaylaştıran birkaç yöntem:

• Yatağını ilk geceler sizin yatağınızın yanına koyun. Sizi duyması ve koklaması çoğu zaman yeterlidir; ilerleyen haftalarda yatağı kademeli olarak kalıcı yerine taşırsınız.
• Satıcıdan aldığınız, anne kokusu taşıyan bezi yatağına yerleştirin.
• Havluya sarılmış ılık bir su şişesi kardeş sıcaklığını bir ölçüde taklit eder.
• Yatmadan hemen önce tuvalet alanına götürün.

Gece ağladığında önce tuvalet ihtiyacı olabileceğini düşünün; küçük yavrular gece boyunca tutamaz. Sessizce götürün, işi bitince oyun başlatmadan geri yatırın. Ağlamayı her seferinde kucağa alıp oynayarak yanıtlarsanız ağlamanın işe yaradığını öğrenir. Elinizi yatağına uzatıp sakin bir sesle konuşmak ise onu yatıştırır.

Çoğu yavru birkaç gece içinde düzene girer.

Mama geçişi

İlk hafta mama değiştirmeyin. Yeni ev, yeni insanlar ve annesinden ayrılık zaten yeterince stres; üstüne mama değişikliği eklenince ishal sık görülür. Satıcıya yavrunun hangi mamayı, günde kaç öğün ve ne kadar yediğini sorun, aynı düzenle devam edin.

Mamayı değiştirmek istiyorsanız yavru eve iyice alıştıktan sonra, yaklaşık bir hafta ile on gün arasına yayarak yapın: eski mamaya her gün biraz daha fazla yeni mama karıştırın, oranı kademeli olarak artırın. Dışkı yumuşarsa geçişi yavaşlatın.

Küçük yavrular az ve sık beslenir; öğünleri günde üç dört kereye bölmek yaygın uygulamadır. Öğün saatlerini sabit tutmak tuvalet saatlerini de öngörülebilir kılar. Temiz su her zaman ulaşabileceği yerde olmalı. Sofra artığı, inek sütü ve kemik vermeyin.

Küçük ırklarda hipoglisemi uyarısı

Toy Poodle, Maltipoo, Pomeranian, Chihuahua ve Yorkshire gibi çok küçük yapılı yavrularda kan şekeri düşmesi, yani hipoglisemi, ilk haftaların en önemli dikkat noktasıdır. Küçük bedenin enerji deposu sınırlıdır; öğün atlamak, uzun süre aç kalmak, üşümek, aşırı oyun ve stres kan şekerini hızla düşürebilir.

Belirtiler arasında belirgin halsizlik, titreme, sendeleyerek yürüme, dalgın bakış, uyandırmada zorluk ve ağır durumlarda nöbet yer alır. Bunlardan birini fark ederseniz beklemeyin, hemen veterinerinizi arayın; hipoglisemi hızlı ilerleyen bir acil durumdur.

Korunmanın yolu basittir: öğünleri atlatmayın, yavru yemek yemiyorsa bunu ciddiye alın, oyun seanslarını kısa tutup araya uyku koyun ve yavruyu sıcak tutun. İlk veteriner ziyaretinde hekiminize yavrunuzun bu açıdan risk taşıyıp taşımadığını ve acil bir durumda evde ilk olarak ne yapmanız gerektiğini sorun.

Bu risk, olduğundan küçük görünsün diye erken ayrılmış ya da az beslenmiş yavrularda çok daha yüksektir. "Teacup" gibi etiketlerle satılan aşırı küçük yavrulara temkinli yaklaşmanın nedenlerinden biri de budur.

Tuvalet eğitimine ilk günden başlayın

Tuvalet eğitimi yavru eve girdiği an başlar. Aşılar tamamlanana kadar sokağa çıkaramayacağınız için ilk haftalarda eğitim ped üzerinde ya da balkonda yürür.

Yavruyu şu anlarda tuvalet alanına götürün:

1. Uyanır uyanmaz
2. Her öğünden kısa süre sonra
3. Oyun bittiğinde
4. Yatmadan önce
5. Yeri koklayıp kendi etrafında dönmeye başladığında

Doğru yere yaptığında hemen, orada, sakin bir sesle övün ve küçük bir ödül verin. Ödülü birkaç dakika sonra vermenin anlamı yoktur; yavru neyin ödüllendirildiğini bağdaştıramaz.

Kazalar olacak. Kızmak, burnunu sürtmek ya da bağırmak yavruya yalnızca sizin yanınızda tuvalet yapmamayı öğretir, saklanarak yapmaya başlar. Kazayı sessizce, enzimli temizleyiciyle silin; koku kalırsa aynı noktayı tekrar kullanır. Gözünüzün üzerinde olamadığı zamanlarda yavruyu oyun parkında tutmak kazaları belirgin biçimde azaltır.

İlk veteriner ziyareti

Yavruyu eve geldikten sonraki ilk birkaç gün içinde veterinere götürün. Hiçbir şikâyeti olmasa da bu ziyaret gereklidir.

Yanınıza aşı karnesini, pet pasaportunu ve mümkünse taze bir dışkı örneğini alın. Muayenede genellikle şunlara bakılır: genel durum ve kilo, kalp ve akciğer sesleri, gözler, kulaklar, dişler, deri ve tüy, göbek bölgesi, dışkıda parazit. Mikroçip okutulup pasaporttaki numarayla karşılaştırılır.

Veterinerinize sormak isteyebileceğiniz sorular:

• Karneye göre sıradaki aşı ve parazit uygulaması ne zaman?
• Bu mama ve miktar yavrunun yaşına, kilosuna uygun mu?
• Ne zaman sokağa çıkarabilirim?
• Hangi belirtilerde hemen aramalıyım?

Aşı tarihlerini önceden görmek için aşı takvimi hesaplayıcımızı kullanabilir, haftalara göre tabloyu yavru köpek aşı takvimi yazımızda inceleyebilirsiniz. Aşılar tamamlanmadan, yani son karma aşıdan bir iki hafta sonrasına kadar yavruyu sokakta yürütmeyin; kucakta ya da çantada dışarı çıkarmak ise sosyalleşme için yararlıdır.

Yavruyu yeni aldıysanız bu muayene, satıcının söyledikleriyle karnedeki kayıtların tutarlı olup olmadığını görmenin de yoludur. Henüz arama aşamasındaysanız dolandırılmamak için 10 kural yazımız teslimden önce nelere bakacağınızı anlatıyor.

Yalnız bırakma alıştırması

İlk hafta izin alıp yavruyla evde kalmak iyi bir fikir, ama yedi gün boyunca yanından hiç ayrılmamak değil. Sürekli birlikte geçen bir haftanın ardından işe döndüğünüzde yavru ilk kez ve saatlerce yalnız kalmış olur.

Alıştırmaya ikinci üçüncü günden itibaren, çok küçük adımlarla başlayın:

• Yavru kendi köşesinde bir kemirme oyuncağıyla meşgulken odadan çıkın, bir iki dakika sonra dönün.
• Süreyi her gün biraz uzatın. Ağlamaya başlamadan dönmek, ağlayınca dönmekten daha öğreticidir.
• Giderken vedalaşma, dönünce coşkulu karşılama yapmayın. Gidişiniz de gelişiniz de sıradan olsun.
• Kapıdan çıkıp birkaç dakika apartman koridorunda bekleyerek gerçek ayrılığı prova edin.

Yavrunun yorgun ve tok olduğu anları seçmek başarıyı artırır. İnsana çok bağlı cinslerde, örneğin Maltipoo ve Toy Poodle yavrularında, bu alıştırma ileride ayrılık kaygısı yaşanmaması için özellikle değerlidir.

İlk hafta kaçınılması gerekenler

• Banyo: Zorunlu değilse erteleyin. Küçük yavrular çabuk üşür; aşı günlerinde zaten yaptırılmaz.
• Sokak ve park: Aşılar tamamlanana kadar yere basmasın.
• Uzun oyun seansları: Beş on dakikalık oyun, ardından uyku. Yorgun yavru ısırgan ve huysuz olur.
• Yüksekten atlama: Koltuk ve yatak, küçük ırk bir yavru için ciddi bir yüksekliktir.
• Tutarsız kurallar: Bugün koltuğa çıkabiliyor, yarın çıkamıyorsa kuralı öğrenemez. Evdeki herkes aynı kararı uygulasın.

Henüz yavrunuzu seçmediyseniz bu hazırlıkları şimdiden yapmak süreci rahatlatır. Sitemizdeki yavru köpek ilanlarında satıcıya yavrunun mamasını, günlük düzenini ve yapılan aşıları sormanız, ilk haftanın büyük kısmını önceden planlamanızı sağlar.

Sıkça Sorulan Sorular

Yavru köpek ilk gece nerede uyumalı?

İlk gecelerde yatağını sizin yatağınızın yanına koymak en az stresli yöntemdir, çünkü yavru sizi duyup koklayabilir. Birkaç gün sonra yatağı kademeli olarak kalıcı yerine doğru taşıyabilirsiniz. Yatağınıza almak isteyip istemediğinize baştan karar verin, sonradan değiştirilen kural yavrunun kafasını karıştırır.

Yavru köpek gece ağlarsa ne yapmalıyım?

Önce tuvalet ihtiyacı olup olmadığına bakın ve sessizce tuvalet alanına götürün. İhtiyacı yoksa oyun başlatmadan, sakin bir sesle ve elinizi uzatarak yatıştırın. Her ağlamada kucağa alıp oynamak ağlamayı pekiştirir; çoğu yavru birkaç gece içinde alışır.

Yavru köpek eve geldiği gün yıkanır mı?

Zorunlu bir durum yoksa ilk hafta banyo yaptırmamak daha doğrudur. Yeni ortamın stresi üzerine üşüme riski eklenmemeli, özellikle küçük ırklarda. Kirlenen bölgeyi nemli bir bezle silip iyice kurulamak yeterlidir; banyo zamanını veterinerinize sorabilirsiniz.

Yavru köpek ilk gün mama yemezse normal mi?

Yeni ortamın stresiyle ilk gün iştahın azalması sık görülür ve çoğunlukla ertesi gün düzelir. Ancak çok küçük ırk yavrularda uzun süre aç kalmak kan şekerini düşürebildiği için durumu yakından izlemek gerekir. Yavru öğün üst üste yemiyor, halsiz görünüyor ya da kusuyorsa vakit kaybetmeden veterinerinizi arayın.

Yavru köpek günde kaç saat uyur?

Yavrular günün çok büyük bölümünü uyuyarak geçirir; kısa oyun ve yemek aralarının ardından tekrar uykuya dalmaları normaldir. Uyku, büyüme ve öğrenme için gereklidir, bu yüzden uyuyan yavruyu sevmek için uyandırmayın. Uykulu hâlin yanında iştahsızlık, ishal ya da tepkisizlik varsa veteriner kontrolü gerekir.

Yavru köpek ne zaman dışarı çıkarılabilir?

Yerde yürütmek için aşı serisinin tamamlanması ve son karma aşının üzerinden yaklaşık bir iki hafta geçmesi önerilir. O zamana kadar kucakta ya da taşıma çantasında dışarı çıkarıp çevreyi göstermek sosyalleşme açısından yararlıdır. Kesin tarihi yavrunuzun aşı durumuna göre veterineriniz söyleyecektir.