Yavru Köpek Aşı Takvimi (Haftalara Göre Tablo)

Yavru köpek aşı takvimi genel hatlarıyla şöyle işler: 6-8. haftada ilk karma aşı, 9-11. haftada ikinci karma, 12-14. haftada üçüncü karma ve 12. haftadan sonra kuduz aşısı. İç parazit uygulaması bunlardan daha erken, 2. haftada başlar. Aşağıdaki tabloda bütün uygulamaları hafta hafta bulabilirsiniz.

Bu takvim genel kabul gören çerçevedir. Yavrunun kilosu, sağlık durumu, annenin aşı geçmişi ve yaşadığınız bölgedeki hastalık riski tarihleri değiştirebilir; kesin programı yavruyu muayene eden veteriner hekim belirler.

Haftalara göre yavru köpek aşı takvimi

Yavrunuzun doğum tarihini biliyorsanız haftaları parmak hesabıyla çıkarmanıza gerek yok. Aşı takvimi hesaplama aracımıza doğum tarihini girdiğinizde her uygulamanın denk geldiği tarihleri liste hâlinde görürsünüz; çıktıyı veteriner randevularını planlarken kullanabilirsiniz.

Aşılar neden tek seferde bitmiyor?

Yavru, annesinin ilk sütüyle birlikte hazır antikor alır. Bu koruma ilk haftalarda yavruyu hastalıklardan uzak tutar, ancak aynı antikorlar yapılan aşının etkisini de zayıflatabilir.

Anneden gelen korumanın ne zaman azaldığı yavrudan yavruya değişir. Aşıların birkaç hafta arayla tekrarlanmasının sebebi budur: dozlardan en az biri, anne antikorlarının çekildiği ve yavrunun kendi bağışıklığını kurabildiği döneme denk gelsin diye. Bu yüzden tek doz karma aşı "aşılı" anlamına gelmez; seri tamamlanmadan koruma tam sayılmaz.

Hangi aşı neye karşı korur?

Karma aşı

Karma aşı, tek enjeksiyonda birden fazla hastalığa karşı bağışıklık sağlar. İçeriği üreticiye göre değişmekle birlikte genellikle şunları kapsar:

• Gençlik hastalığı (distemper): Solunum, sindirim ve sinir sistemini tutan, yavrularda ağır seyreden viral bir hastalık.
• Parvovirüs: Halk arasında "kanlı ishal" olarak bilinir. Çok bulaşıcıdır, virüs dış ortamda uzun süre canlı kalabilir ve aşısız yavrularda hayati tehlike yaratır.
• Bulaşıcı karaciğer iltihabı (adenovirüs): Karaciğeri etkileyen viral enfeksiyon.
• Parainfluenza: Solunum yolu enfeksiyonlarının etkenlerinden biri.
• Leptospiroz: Çoğu karma aşıda bulunur. Bakteriyel bir hastalıktır ve insanlara da bulaşabildiği için ayrıca önemlidir.

İlk doz için bazı veterinerler daha dar kapsamlı bir "yavru karması" tercih eder, sonraki dozlarda tam karma uygular. Hangi içeriğin kullanılacağına hekim karar verir.

Kuduz aşısı

Kuduz, belirtiler ortaya çıktıktan sonra tedavisi olmayan ve insanlara bulaşan bir hastalıktır. Aşı 12. haftadan sonra yapılır, yılda bir tekrarlanır. Türkiye'de 3 aylıktan büyük köpekler için yasal zorunluluktur ve yapıldığı tarih aşı karnesine, pet pasaportuna işlenir.

İsteğe bağlı aşılar

Bronşin (kennel cough), corona ve lyme aşıları her yavruya rutin olarak yapılmaz. Köpek oteline, kreşe ya da eğitim sınıfına gidecek yavrularda bronşin; kene yoğunluğu olan bölgelerde lyme gündeme gelebilir. Karar, yavrunun yaşam koşullarına göre veterinerinizle birlikte verilir.

İç ve dış parazit uygulamaları

Aşılar kadar önemli ama daha sık atlanan başlık parazit korumasıdır. Yavruların büyük bölümü iç parazitleri annesinden alır; karın şişliği, kilo alamama, mat tüy ve ishal en sık görülen işaretlerdir.

İç parazit uygulaması 2, 4, 6, 8 ve 12. haftalarda yapılır. Ardından yavru 6 aylık olana kadar ayda bir, yetişkinlikte ise yaklaşık üç ayda bir tekrarlanır. Aşıdan birkaç gün önce parazit uygulamasının yapılmış olması genellikle tercih edilir; parazit yükü taşıyan yavruda aşıya verilen bağışıklık yanıtı zayıf kalabilir.

Dış parazit (pire, kene, uyuz etkenleri) koruması yaklaşık 8. haftadan itibaren başlar ve kullanılan ürüne göre düzenli, çoğunlukla aylık yenilenir. Yalnızca evde yaşayan köpeklerde de gereklidir; pire ayakkabıyla, kene parktan eve taşınabilir.

Hangi ürünün hangi dozda kullanılacağı yavrunun kilosuna göre değişir. Küçük ırk yavrularda doz hatası ciddi sonuçlar doğurabileceğinden parazit ürünlerini kendi başınıza seçmeyin, veterinerinizin verdiğini kullanın.

Aşı sonrası olası yan etkiler

Çoğu yavru aşıyı hiçbir şey olmamış gibi atlatır. Bazılarında aşıdan sonraki bir iki gün içinde hafif ve geçici belirtiler görülebilir:

• Halsizlik, normalden fazla uyuma
• İştahta azalma
• Enjeksiyon bölgesinde hafif şişlik ya da hassasiyet
• Hafif ateş

Bu belirtiler genellikle kendiliğinden geçer. O gün yavruyu yormayın, banyo yaptırmayın, sakin bir köşede dinlenmesine izin verin.

Şu durumlarda ise beklemeden veterinerinizi arayın: yüzde, göz çevresinde ya da ağızda şişme, tekrarlayan kusma veya ishal, nefes almada zorlanma, yaygın kaşıntı ve kabarıklık, bayılma ya da belirgin tepkisizlik. Alerjik tepkiler nadirdir ama çoğunlukla aşıdan kısa süre sonra ortaya çıkar; bu yüzden aşının ardından klinikte ya da yakınında bir süre beklemek iyi bir alışkanlıktır.

Aşı karnesi ve mikroçip

Yapılan her aşı, tarih, aşının etiketi ve veteriner hekimin kaşe ve imzasıyla aşı karnesine işlenir. Etiketi ve kaşesi olmayan, elle doldurulmuş satırlar aşının yapıldığını kanıtlamaz.

Türkiye'de köpeklerin mikroçiple kimliklendirilmesi ve pet pasaportuna kaydedilmesi zorunludur. Mikroçip, deri altına yerleştirilen pirinç tanesi büyüklüğünde bir kimlik taşıyıcısıdır; numarası okuyucuyla okunur ve pasaporttaki numarayla aynı olmalıdır.

Yavruyu teslim alırken şunlara bakın:

1. Karnedeki aşı tarihleri yavrunun yaşıyla tutarlı mı? Sekiz haftalık bir yavruda üç karma aşı görünmesi mümkün değildir.
2. Her aşının yanında etiket ve veteriner kaşesi var mı?
3. Mikroçip numarası pasaportta yazıyor mu, okuyucuyla okutulduğunda aynı numara çıkıyor mu?

Kendi veterinerinize götürdüğünüz ilk muayenede bu üç noktayı yeniden doğrulatın. Yavruyu eve getirdiğiniz günlerde nelere dikkat edeceğinizi ilk hafta rehberimizde adım adım anlattık.

Aşılar bitmeden sokağa çıkarmayın

Aşı serisi tamamlanana kadar yavrunun bağışıklığı tam değildir. Genel öneri, son karma aşıdan yaklaşık bir iki hafta sonrasına kadar yavruyu sokağa, parka ve aşı durumu bilinmeyen köpeklerin yanına çıkarmamaktır. Parvovirüs gibi etkenler kaldırımda, çimde ve apartman girişinde uzun süre canlı kalabilir; yavrunun hasta bir köpekle karşılaşması bile gerekmez.

Bu, yavruyu dört duvar arasına kapatmak anlamına gelmiyor. Sosyalleşmenin en verimli dönemi de aynı haftalara denk gelir. Güvenli yollar şunlar:

• Kucakta ya da taşıma çantasında dışarı çıkarıp sesleri, arabaları, insanları göstermek
• Aşıları tam olduğunu bildiğiniz sağlıklı köpeklerle ev ortamında tanıştırmak
• Eve gelen misafirlerle, farklı yaşlardaki insanlarla kısa ve olumlu karşılaşmalar ayarlamak
• Tuvalet eğitimine balkonda ya da ped üzerinde başlamak

Eve girerken ayakkabıları yavrunun ulaşamayacağı bir yerde bırakmak da basit ama işe yarayan bir önlemdir.

Yavru alırken aşı durumu nasıl sorulur?

İlan sahibine sorulacak ilk sorulardan biri yavrunun doğum tarihi, ikincisi hangi aşıların hangi tarihte yapıldığıdır. Sekiz haftalık bir yavruda beklenen tablo; yapılmış iç parazit uygulamaları ve ilk karma aşıdır. "Tüm aşıları tam" ifadesi bu yaştaki bir yavru için doğru olamaz, serinin geri kalanı sizin sorumluluğunuzda devam eder.

Yavru köpek ilanlarını incelerken karnenin fotoğrafını isteyin ve tarihleri yavrunun yaşıyla karşılaştırın. Belirli bir cinse bakıyorsanız, örneğin Poodle ilanlarında ya da Maltipoo ilanlarında, aynı kontrolü her satıcı için tekrarlayın. Aşısı eksik bir yavru kötü bir yavru değildir; sorun, eksik aşının tam gibi gösterilmesidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yavru köpeğe ilk aşı kaç haftalıkken yapılır?

İlk karma aşı genellikle 6-8. haftalar arasında yapılır. Bundan önce, 2. haftadan itibaren iki haftada bir iç parazit uygulaması başlar. Kesin tarihi yavrunun kilosuna ve genel durumuna bakarak veteriner hekim belirler.

Aşı tarihi birkaç gün gecikirse ne olur?

Birkaç günlük gecikme genellikle sorun yaratmaz, randevuyu en yakın uygun güne almanız yeterlidir. Gecikme haftaları bulduysa veterineriniz serinin nasıl tamamlanacağını yeniden planlayabilir. Kendi başınıza dozu atlamak ya da iki aşıyı birleştirmek yerine hekiminize danışın.

Aşıları tamamlanmamış yavru dışarı çıkabilir mi?

Yere basmadan, kucakta ya da taşıma çantasında çıkabilir. Sokakta yürütmek, parka bırakmak ve aşı durumu bilinmeyen köpeklerle temas ettirmek, son karma aşıdan yaklaşık bir iki hafta sonrasına kadar önerilmez. Bu süreyi evde sosyalleşme ve temel eğitim için değerlendirebilirsiniz.

Evden hiç çıkmayan köpeğe de aşı yapılmalı mı?

Evet. Bazı hastalık etkenleri ayakkabı, giysi ve eller aracılığıyla eve taşınabilir, köpeğin dışarı çıkması şart değildir. Kuduz aşısı ayrıca yasal zorunluluktur ve veteriner ziyareti, seyahat ya da pansiyon gibi durumlarda karnede görünmesi istenir.

Aşı günü yavruya banyo yaptırılır mı?

Aşı günü ve sonraki birkaç gün yavruyu yıkamamak, üşütmemek ve yormamak önerilir. Vücut o sırada bağışıklık yanıtı oluşturmakla meşguldür, ek stres istenmez. Ne zaman banyo yaptırabileceğinizi aşıyı yapan veterinerinize sorabilirsiniz.

Yetişkin köpekte aşılar ne sıklıkla tekrarlanır?

Karma ve kuduz aşıları yılda bir tekrarlanır. İç parazit uygulaması yetişkinlikte yaklaşık üç ayda bir, dış parazit koruması ise kullanılan ürüne göre çoğunlukla aylık yapılır. Yıllık aşı randevusu aynı zamanda genel sağlık kontrolü için iyi bir fırsattır.