Yavru köpek alırken dikkat edilmesi gerekenler uzun bir liste gibi görünse de dolandırıcılıkların neredeyse tamamı tek bir noktada düğümlenir: yavruyu görmeden para göndermek. Yavruyu ve annesini görmeden, belgelerini doğrulamadan hiçbir ad altında ödeme yapmazsanız en yaygın senaryoların hepsini baştan elemiş olursunuz.
İlan siteleri alıcıyla satıcıyı buluşturur; ödeme ve teslimat iki taraf arasında gerçekleşir. Bu yüzden son kontrol her zaman alıcıdadır. Aşağıdaki on kural, hem sahte ilanları ayıklamanıza hem de gerçek ama özensiz satıcılardan uzak durmanıza yardım eder.
Senaryo çoğunlukla aynıdır. İnternetten toplanmış sevimli yavru fotoğraflarıyla bir ilan açılır, fiyat benzerlerinin belirgin şekilde altında tutulur. Arayan kişiye yavrunun "çok talep gördüğü" söylenir ve ayırtmak için kapora istenir.
Kapora gittikten sonra iki yoldan biri izlenir: ya numara kapanır ya da yeni masraflar çıkar. Kargo ücreti, sigorta, özel taşıma kafesi depozitosu, "yolda kaldı" bahanesiyle ek ödeme... Her adımda "bu son, hemen iade edilecek" denir. Ortada bir yavru hiç olmamıştır.
Bu düzeneği bozan şey şüphecilik değil, sıradan birkaç doğrulama adımıdır.
Kapora, dolandırıcılığın ana kapısıdır. "Başka alıcı var", "bugün yatırmazsanız veremem", "yarın fiyat değişiyor" gibi acele ettiren cümleler duyduğunuzda durun; dürüst bir satıcı yavruyu görmek istemenizi anlayışla karşılar.
Ödemeyi yavruyu elinize aldığınız, belgelerini kontrol ettiğiniz anda yapın. Uzaktan ödeme kaçınılmazsa bile bunu ancak sıradaki kuralların hepsini tamamladıktan sonra, alıcı adı satıcının kimliğiyle aynı olan bir hesaba ve açıklama yazarak yapın. Konunun ayrıntılarını güvenli alışveriş rehberimizde bulabilirsiniz.
En sağlam yöntem yavrunun büyüdüğü yere gitmektir. Annenin durumu, yavruların tutulduğu alanın temizliği ve kardeşlerin canlılığı size fotoğrafın anlatamayacağı her şeyi söyler.
Gidemiyorsanız canlı görüntülü görüşme isteyin; önceden çekilmiş video yeterli değildir. Görüşmede satıcıdan o gün belirlediğiniz bir şeyi yapmasını rica edin: yavrunun yanında adınızın yazılı olduğu bir kâğıt göstermesi, kamerayı anneye çevirmesi, yavruyu yürütmesi gibi. Bunu sürekli erteleyen, "kameram bozuk" diyen biriyle yola devam etmeyin.
İlandaki fotoğrafı kaydedip bir tersine görsel arama aracına yükleyin. Aynı fotoğraf yurt dışındaki bir üreticinin sayfasında, stok fotoğraf sitesinde ya da farklı şehirlerdeki başka ilanlarda çıkıyorsa ilan büyük olasılıkla sahtedir.
Fotoğrafların kendi içinde tutarlı olmasına da bakın. Her karede zemin, ışık ve mekân değişiyorsa, yavru bir fotoğrafta beş haftalık, diğerinde üç aylık görünüyorsa görseller farklı kaynaklardan toplanmış olabilir. Kusursuz stüdyo çekimleri de tek başına güven işareti değildir.
Karnede her aşının yanında aşı etiketi, tarih ve veteriner hekimin kaşesi bulunmalıdır. Tarihleri yavrunun yaşıyla karşılaştırın; sekiz haftalık bir yavruda genellikle iç parazit uygulamaları ve ilk karma aşı görülür, "bütün aşıları tam" iddiası bu yaşta gerçekçi değildir. Hangi aşının hangi haftada yapıldığını yavru köpek aşı takvimi yazımızdan kontrol edebilirsiniz.
Türkiye'de mikroçip ve pet pasaportu zorunludur. Pasaporttaki çip numarasının, okuyucuyla yavrudan okunan numarayla aynı olması gerekir. Mümkünse teslimi bir veteriner kliniğinde yapın ya da karnede kaşesi bulunan kliniği arayıp kaydı teyit edin.
Bir yavruyu sağlıklı yetiştirmenin belirli bir maliyeti vardır: annenin bakımı, mama, veteriner, aşı, çip. Benzer ilanların belirgin biçimde altında kalan bir fiyat ya hiç var olmayan bir yavruya ya da bu kalemlerden kısılmış bir yetiştirmeye işaret eder.
Fiyatın neden ilandan ilana bu kadar değiştiğini küçük ırk köpek fiyatları yazımızda ayrıntılı anlattık. Bir fikir edinmek için aynı cinse ait birkaç ilanı karşılaştırmak yeterlidir; tüm köpek ilanları sayfasında cinslere göre gezinebilirsiniz.
"Yavruyu kargoyla gönderiyoruz, taşıma ücretini siz karşılayın" cümlesi çoğu zaman zincirin ilk halkasıdır. Ardından sigorta bedeli, iklimlendirmeli kafes depozitosu, sağlık raporu harcı gibi kalemler gelir ve her biri için "teslimatta iade edilecek" denir.
Ne kadar çok ödeme yaparsanız vazgeçmek o kadar zorlaşır; düzenek tam da buna dayanır. Sizi arayan "kargo görevlisi" ya da "nakliye firması yetkilisi" de çoğunlukla aynı kişidir. Canlı bir yavrunun görmeden, ön ödemeyle, tanımadığınız bir aracı üzerinden gönderilmesi teklifini baştan reddedin. Şehirler arası alımda en güvenlisi gidip yerinde teslim almak ya da güvendiğiniz birini göndermektir.
Ad soyad, açık adres ve sürekli ulaşılabilen bir telefon numarası isteyin. İşletme adına satış yapılıyorsa işletmenin adını ve adresini sorun, haritada ve arama motorunda kontrol edin. Para göndereceğiniz hesabın sahibi, karşınızdaki kişiyle aynı olmalı; "muhasebecinin hesabı", "eşimin hesabı" gibi açıklamalar uyarı işaretidir.
Yalnızca mesajlaşma uygulaması üzerinden konuşmak isteyen, sesli aramayı açmayan, adres sorulduğunda konuyu değiştiren biri güven vermez. İlandaki telefon numarasını aratmak da işe yarar; aynı numara başka şehirlerde farklı cinslerle onlarca ilanda geçiyorsa durumu sorgulayın.
Sözlü vaatler teslimden sonra unutulur. İki nüsha, kısa bir tutanak yeterlidir. İçinde şunlar yer almalı:
Tutanağı imzalamaktan kaçınan bir satıcı, söz verdiği şeylerin arkasında durmayacağını önceden söylemiş olur. Ödemeyi elden değil banka üzerinden, açıklama yazarak yapmak da elinizde ek bir kayıt bırakır.
Yavru en az sekiz hafta annesi ve kardeşleriyle kalmalıdır. Bu süre yalnızca beslenme için değil; ısırma kontrolünü, köpek dilini ve temel özgüveni öğrenmesi için de gereklidir. Erken ayrılan yavrularda bağışıklık zayıflığı ve ileride davranış sorunları daha sık görülür.
"Beş haftalık, mamaya geçti, hemen teslim" diyen bir ilan, satıcının yavrunun iyiliğinden çok hızlı satışı düşündüğünü gösterir. Yaşı doğrulamak için doğum tarihini sorun, karnedeki tarihlerle karşılaştırın ve canlı görüşmede yavrunun hareketlerine bakın: sekiz haftalık bir yavru rahatça yürür, oynar ve katı mama yer.
"Teacup", "sıfır numara" ya da "büyümez garantili" gibi ifadeler de aynı başlığın konusu. Olduğundan küçük gösterilmek için yaşı küçültülmüş ya da yeterince beslenmemiş yavrular bu etiketlerle pazarlanabiliyor. Yetişkin boyu hakkında en gerçekçi ipucunu ebeveynlerin boyu verir.
Yavruyu aldıktan sonraki ilk iki üç gün içinde kendi seçtiğiniz bir veteriner hekime götürün. Genel muayene, dışkı kontrolü, çip okutma ve karnenin incelenmesi hem yavrunun sağlığı hem de olası bir anlaşmazlıkta elinizin güçlü olması için önemlidir.
Bu muayeneyi tutanağa yazdığınız süre içinde yaptırın ve sonucu yazılı alın. Sorun çıkarsa satıcıyla önce yazılı olarak iletişime geçin. Eve gelen yavrunun ilk günlerinde nelere dikkat edeceğinizi ilk hafta rehberimizde bulabilirsiniz.
Kötü örnekleri tanımak kadar iyi örneği tanımak da işinizi kolaylaştırır. Güvenilir bir ilan sahibi genellikle şunları yapar:
Belirli bir cinse bakıyorsanız aynı cinsten birkaç satıcıyla konuşmak karşılaştırma yapmanızı sağlar. Örneğin Toy Poodle ilanlarında ya da Pomeranian ilanlarında iki üç ilan sahibine aynı soruları sorduğunuzda kimin gerçekten yavrusunu tanıdığı hemen anlaşılır.
Zaman kaybetmeden bankanızı arayın ve işlemi bildirin; bazı durumlarda transferin durdurulması ya da hesabın bloke edilmesi mümkün olabilir. Yazışmaların, ilanın, dekontların ve telefon numaralarının ekran görüntülerini saklayın, hiçbir şeyi silmeyin.
Ardından bu belgelerle savcılığa ya da en yakın kolluk birimine şikâyette bulunun. İlanı gördüğünüz siteye de bildirin ki ilan kaldırılsın ve başkaları aynı tuzağa düşmesin. "Paranızı geri alırız" diyerek sizden ücret isteyen kişilere itibar etmeyin; bu, aynı dolandırıcılığın ikinci perdesi olabilir.
Yavruyu ve satıcıyı görmeden gönderilen kapora, köpek dolandırıcılığının en yaygın yöntemidir ve önerilmez. Yavruyu yerinde gördükten, belgelerini kontrol ettikten sonra küçük bir kapora bırakacaksanız bunu yazılı bir belgeyle ve satıcının kendi adına kayıtlı hesaba açıklama yazarak yapın. En güvenli yol ödemeyi teslim anında yapmaktır.
Fotoğrafı kaydedip tersine görsel arama yaptığınızda aynı görselin başka sitelerde ya da farklı şehirlerdeki ilanlarda çıkması en açık işarettir. Ayrıca satıcıdan yavrunun yanında adınızın ve o günün tarihinin yazılı olduğu bir kâğıtla yeni bir fotoğraf ya da canlı görüntü isteyin. Bunu yapamayan ya da erteleyen satıcının elinde büyük olasılıkla yavru yoktur.
Şehir farkı tek başına risk değildir; risk, yavruyu görmeden ödeme yapmaktır. Gidip yerinde teslim alabiliyorsanız ya da güvendiğiniz biri sizin adınıza yavruyu ve belgeleri kontrol edebiliyorsa aynı kurallar geçerlidir. Görmeden, ön ödemeyle ve tanımadığınız bir taşıyıcı aracılığıyla gönderim tekliflerinden uzak durun.
Aşı etiketleri ve veteriner kaşesi bulunan aşı karnesi ile mikroçip numarasının yazılı olduğu pet pasaportu temel belgelerdir. Bunlara iki tarafın imzaladığı bir teslim tutanağı eklemek sizi ileride korur. Safkan iddiası varsa soy belgesini de teslimden önce görmeyi isteyin.
İlk iş yavruyu veterinere götürüp muayene sonucunu yazılı almaktır; tedaviyi geciktirmeyin. Sonra teslim tutanağındaki koşullara dayanarak satıcıyla yazılı iletişime geçin. Anlaşma sağlanamazsa elinizdeki tutanak, dekont ve veteriner raporuyla hukuki yollara başvurabilirsiniz, bu aşamada bir hukukçudan görüş almak yararlı olur.
Yavrunun annesinden ayrılması için en az sekiz haftalık olması gerekir. Bu süreden önce ayrılan yavrularda beslenme, bağışıklık ve davranış sorunları daha sık görülür. Çok küçük ırklarda bazı yetiştiriciler yavruyu biraz daha uzun süre annesinin yanında tutmayı tercih eder, bu olumlu bir işarettir.
Yeni bir yol arkadaşı mı arıyorsunuz? İlanları inceleyin, satıcıyla doğrudan iletişime geçin.
Tüm köpek ilanlarını gör →Kategoriler
İlginizi Çekebilir